معاون وزارت علوم دولت اصلاحات : تجمعات اخیر دانشجویان عمدتا بسیار پختهتر از گذشته بود و اعتراض و دغدغههایش را در یک ظرف قابل قبولتری بیان کرد
دانشگاه همواره نبض دفاع از عدالت، آزادی و استقلال کشور است اما باید توجه کنیم مسئله ایران بسیار پیچیده است و مراقب باشیم که امنیت آن آسیب نبیند
معاون وزارت علوم دولت اصلاحات : تجمعات اخیر دانشجویان عمدتا بسیار پختهتر از گذشته بود و اعتراض و دغدغههایش را در یک ظرف قابل قبولتری بیان کرد.
دانشگاه همواره نبض دفاع از عدالت، آزادی و استقلال کشور است اما باید توجه کنیم مسئله ایران بسیار پیچیده است و مراقب باشیم که امنیت آن آسیب نبیند.
تجمعات اخیر دانشجویان بسیار پختهتر از گذشته بود
تهران – ایرنا – معاون دانشجویی وزارت علوم دولت اصلاحات با تاکید بر پرهیز از برخورد بیرونی با تجمعات دانشجویی،گفت: نهاد دانشگاه نسبت به مسئله دخالت نیروهایی بیرونی حساس است؛ دانشجویان نیز نباید آینده را با یک نوستالژی ارتجاعی که در گذشته تجربه شده پیوند بزند بلکه نگاه آنها باید همچنان متکی بر آرمانها و عدالتخواهی باشد.
به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا؛ روزهای دوم و سوم اسفندماه ۱۴۰۴ همزمان با بازگشایی دانشگاهها، تجمعاتی در تعدادی از دانشگاههای تهران به مناسبت بزرگداشت چهلمین روز درگذشت جانباختگان حوادث دیماه برگزار شد؛ این تجمعات در برخی موارد به درگیریهای محدود انجامید با این حال تصمیم مدیران دانشگاهها بر تداوم آموزش حضوری و فراهم بودن ایجاد فضای سوگواری برای تمام دانشجویان است.
محمدعلی دادگسترنیا؛ دستیار رسانهای وزیر علوم ۲ اسفند ماه در پی حاشیههای ایجاد شده در تجمع گروههای مختلف دانشجویی نوشت: «دانشگاه با حضور دانشجویان زنده است؛ بسیاری میخواهند دانشگاه بسته و مجازی باشد. با تمرین عقلانیت، مدارا و ضوابط دانشگاهی میتوان دگرپذیری را بیش از گذشته به نمایش گذاشت.»
وی همچنین تصریح کرد: «سوگواری حق همۀ گروههای دانشجوییست. عقل سلیم میگوید بدون خشونت حق یکدیگر را به رسمیت بشناسیم؛ دانشگاه اگر محیط عقلانیت نباشد کجا باید رعایت حقوق و اختلاف نظرها را تمرین کرد؟ وزارت علوم، با کمک دانشجویان و دیگر ذینفعان اجازه نمیدهد محیط دانشگاه ناامن شود.
در راستای واکاوی ابعاد این تجمعات دانشجویی با غلامرضا ظریفیان، پژوهشگر تاریخ، تحلیلگر مسائل سیاسی و معاون امور دانشجویی وزارت علوم در دولت اصلاحات گفت و گو کردهایم. آنچه در ادامه میآید مشروح گفتگو با وی است.
غلامرضا ظریفیان با بیان اینکه تجمعات اخیر دانشگاهها با توجه به حوادثی که در کشور رخ داد، قابل پیشبینی بود، گفت: بخشی از جانباختگان حوادث دی ماه از میان دانشجویان بودند و زمان برگزاری یادبود چهلمین روز درگذشت آنها فرا رسیده بود بنابراین تا حدی برخی فعل و انفعالات در دانشگاه طبیعی است. البته مسئولین دانشگاهها باید در زمینه تجمعاتی که در دو دانشگاهها برگزار شد، فعالتر برخورد کنند زیرا حوادث دی ماه بسیار تلخ بود و افکار عمومی را جریحهدار کرده است.
وی با تاکید بر اینکه مدیران دانشگاه به میزانی که فضای همدلی و همدردی با دانشجویان را ایجاد کنند، شدت برخوردها کاهش پیدا میکند، تصریح کرد: اگر این اقدام از سوی آنها صورت گیرد، فضای دانشگاه بیشتر به سمت همراهی گروههای دانشجویی با یکدیگر سوق پیدا میکند. درمجموع با توجه به اتفاقاتی که افتاد دانشجوها، مسئولین دانشگاهها و آموزش عالی برخورد مناسبی داشتند البته تفاوت نگاهها و نگرشهای مختلف در فضای دانشجویی امری مفید و سازنده است اما نباید به برخورد و خشونت منتهی شود.
معاون امور دانشجویی وزارت علوم در دولت اصلاحات ادامه داد: بافت فضای دانشگاهی اقتضا میکند شرایط بیان دغدغهها، نگرانیها و رنجهای آحاد مردم برای دانشجویان فراهم شود تا آسیبهایی که جامعه دیده است به تدریج کاهش یابد. خوشبختانه مسئولین دانشگاهها با این تجمعات از طریق منطق دانشگاهی و وسعت نگاه برخورد کردند و شاهد بودیم دانشجویی دستگیر نشد.
ظریفیان در پاسخ به این پرسش که در دانشگاه، نحوه مواجهه دیدگاههای متکثر سیاسی با یکدیگر باید چگونه باشد تا تضارب آنها به خشونت کشیده نشود؛ تصریح کرد: به میزانی که اجازه دهیم فضای گفتگو میان دیدگاههای مختلف ایجاد شود، از بروز خشونت در این فضا پیشگیری خواهد شد؛ در این زمینه مدیریت دانشگاهها با به کار بستن یک نگاه فراگیر نقش کلیدی دارند. آنها همچنین باید مراقبت کنند تا از بیرون برخوردی با دانشجویان صورت نگیرد زیرا نهاد دانشگاه نسبت به مسئله دخالت نیروهایی بیرونی حساس است.
این پژوهشگر تاریخ و تحلیلگر سیاسی افزود: در داخل دانشگاه، دانشجویان به هر میزان که با یکدیگر تفاوت دیدگاه جدی داشته باشند تا حدی میتوانند یکدیگر را تحمل کنند اما دخالت بیرونی را برنمیتابند. دانشگاه نیز مانند سایر بخشهای جامعه همدرد حوادث تلخی است که در کشور رخ داده و باید به آن اجازه سوگواری داده شود. البته در کنار ایجاد فضای گفت و گو در دانشگاه و مدیریت آن برای پیشگیری از تبدیل تضارب آراء و اندیشهها به تزاحم آنها، نقش نیروهای موثر و تاثیرگذار نیز بسیار مهم است.
وی در پاسخ این پرسش که نیروهای تاثیرگذار چه کسانی هستند، گفت: مدیران دانشگاه، اساتید مجربی که بیشتر از سایرین مورد پذیرش دانشجویان هستند و دانشجویان تحصیلات تکمیلی در این دسته قرار دارند. همچنین باید مراقب بود که نقش حراست صرفا کمک کننده به امنیت دانشگاه باشد تا تزاحمی صورت نگیرد و اگر این فضا بوجود بیاید دانشجو میتواند بدون درگیری و خشونت به ابراز عقیده بپردازد.
معاون امور دانشجویی وزارت علوم دولت اصلاحات در پاسخ به این پرسش که ایجاد فضای واقعی و موثر گفتگوی درونی نهاد دانشگاه مشروط به چه لوازم بیرونی است؟ گفت: اولا در بیرون دانشگاه باید زمینه عدم دخالت در امور دانشگاه فراهم شود و اقدامات تحریکآمیز صورت نگیرد و ثانیا میان دستگاههای مختلف هماهنگی صورت گیرد تا فضای گفت و گوی درون دانشگاه به رسمیت شناخته شود.
ظریفیان با تاکید بر ضرورت عدم برخورد امنیتی با تجمعات دانشگاهی گفت: شرایط فعلی بسیار حساس است و اگر برخورد نامناسبی با دانشجویان انجام شود یا نسبت به آنها رویکرد سلبی و امنیتی اتخاذ شود، تحریکزا خواهد بود، درحالی که با ایجاد پارهای از هماهنگیها مسائل دانشگاه در درون خودش حل و فصل خواهد شد.
تجمعات اخیر دانشجویان بسیار پختهتر از گذشته بود
وی در ارزیابی واکنش دانشجویان درباره حوادث اخیر کشور و دگردیسی آن نسبت به ادوار پیشین تصریح کرد: تجمعات اخیر دانشجویان عمدتا بسیار پختهتر از گذشته بود زیرا تجمعات دانشجویی تا بیش از این بیشتر نقش هشدار دهنده داشت و مانند نهادی عمل میکرد که صرفاً صدایی را شنیده است اما در وقایع اخیر بویژه در جریان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی نقش این نهاد مدنیتر از گذشته بود و اعتراض و دغدغههایش را در یک ظرف قابل قبولتری بیان کرد.
معاون امور دانشجویی وزارت علوم دولت اصلاحات در ارزیابی تفاوت برخوردهای بیرونی با تجمعات اخیر دانشجویان نیز گفت: تجارب برخوردهای بیرونی ادوار گذشته در شیوه برخورد فعلی قطعا موثر است و برخی شیوهها کمرنگ شده است البته در مواردی نیز شاهد تکرار رفتارهای گذشته هستیم.
دانشگاه نبض دفاع از عدالت، آزادی و استقلال کشور است اما باید مراقب باشیم که امنیت ایران آسیب نبیند.
ظریفیان خطاب به دانشجویانی که نسبت به وقایع کشور دیدگاهی غیرهمسو با قرائتهای رسمی دارند، اظهار داشت: دانشگاه همواره نبض دفاع از عدالت، آزادی و استقلال کشور است اما باید توجه کنیم مسئله ایران بسیار پیچیده است و مراقب باشیم که امنیت آن آسیب نبیند. همچنین باید مراقب جریانهایی باشیم که در گذشته آزمون خود را پس داده و نشان دادهاند که اهل دموکراسی نیستند و نمیخواهند ایران به استقلال و آزادی برسد.
دانشجویان آینده را با یک نوستالژی ارتجاعی در گذشته پیوند نزنند
وی افزود: دانشجویان نیابد آینده را با یک نوستالژی ارتجاعی که در گذشته تجربه شده پیوند بزند بلکه نگاه آنها باید همچنان متکی بر آرمانها و عدالتخواهی و مبارزه با تبعیض و فساد باشد و طلب بازگشت به مردم و جمهوریت را از برخی مسئولین نمایند اما باید در این مسیر دو نکته را رعایت کند؛ ۱) کار به خشونت کشیده نشود.۲) با کسانی که اساسا دل در گروی استقلال و تمامیت ایران ندارند، مرزبندی کند. در فضای کنونی تمامیت ایران با خطر روبرو است و دانشجویان ضمن حفظ روحیه آرمانخواهی باید به این مسئله توجه جدی کنند.
ظریفیان در پایان به ارزیابی دستور رئیسجمهور در زمینه واگذاری مسئولیت خطیر ریشهیابی اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ به نهاد دانشگاه پرداخت و گفت: ارجاع ریشهیابی مسائل بنیادین از جمله حوادث اخیر کشور به نهاد علم، بسیار عالمانه و هوشمندانه بود، دانشگاه نیز با انبوهی از اساتید مختلف در عرصههای گوناگون اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و جامعهشناسی توانمندی بالایی در این زمینه دارد؛ هرچند در ارزیابی این مسئله باید به سراغ تمام ابعاد آن برود تا نتیجهگیری نهایی بتواند جامعه را اقناع کند. البته واگذاری این مسئولیت یک فرصت طلایی برای دانشگاه است تا بتواند نقش خودش را در تبیین واقعی آنچه رخ داده، ایفا کند.
