باسمه تعالی
مصاحبه با دکتر احمدی معاون سابق سازمان جهاد کشاورزی
دکتر یونس احمدی معاون بهبودتولیدات دامی سازمان جهادکشاورزی استان ایلام بود، او چند هفته پیش وبه طور ناگهانی این سازمان را ترک ، وبه دامپزشکی استان برگشت. به همین علت باایشان گفتگوئی ترتیب داده ایم ، درخلال صحبت ها متوجه شدیم دکتر ترجیح می دهد موضوع را در دوبخش دنبال کنیم،ابتدا راجع به فعالیتهای ایشان درسازمان وسپس مسائلی که موجب شد فعالیتشان درسازمان به پایان برسد.متن این گفتگورادربخش اول باهم مرورمی کنیم.
ـ آقای دکتراحمدی فکرمی کنیدازچه سؤالی شروع کنیم مناسبترباشد؟ راجع به بحث مدیریت درنظام اداری شروع می کنید؟
ابتداازاینکه این فرصت را فراهم نمودید از شما تشکر می کنم ،اتفاقاً بحث خوبی است وازمناظرمختلف قابل بررسی است ، اما من اینجاسریعترموضوع راازمنظراجرائی شروع میکنم وآن را باموضوع هدفگذاری درسازمان پیوند می دهم به این شکل که شما لازم است سازمان را به تناسب هدف سازمانی مدیریت کنید. هدفگذاری هاهم باید درراستای وظایف سازمان باشد وبعدازاینکه سازمان را شناختید به دنبال را ههای مناسب برای رسیدن به اهداف سازمانی هستید.
سازمان را هم می توان برای سازمان اداره کرد هم برای مردم ، درنوع اول رفتار شما به شکلی است که قواره وبافت تشکیلاتی حفظ می شود، اهداف سازمان واداره شما دردرجه بعدی اهمیت است شما می خواهید چهارچوب های سازمانی را منظم داشته باشید واگر به اهداف سازمان هم دراین آهنگ دست پیداکردید به قول معروف چه بهتر،اما گاهی شما به دنبال هرانعطافی برای کارآمدی سازمان هستید ودراین مقطع مجبور هستید گاهی طوری هزینه کنید که حتی علی الظاهر قواره سازمان را بهم بزنید. این تفکر یک تفکر علمی وانقلابی است وهرچند درنظام اداری ما خیلی طرفدارندارد اما مردم ما نشان داده اندکه این تفکر انقلابی را حتی درنظام کاملاً فاقد انعطاف ، می پسندند. اگر بخواهم کمی بحث را جمع وجور تر کنم به این چند جمله می رسیم که نیروها ومدیران ما باید کمی شجاعتر با موضاعات برخوردکنند وسعی در کارآمدی سازمان به نفع مردم داشته باشندتا اینکه فقط فکروذکرماخروجیهای استاندارد آماری ویک تشکیلات اتوکشیده بی سروصداباشد.
درموضوع دیگر بعدازاینکه شما تصمیم گرفتید که یا دنبال حفظ شمایل سازمان باشید یا با داشتن تفکری انقلابی (البته عزیزانی که کمی استفاده ازاین کلمه درسیستم های اداری را صلاح نمی دانند به جای کلمه انقلابی می توانند تفکر خلاق به کار ببرند) بیشتر به فکر کارآمدی سازمانی برای خدمت به مردم باشید تازه راه دشوار شما شروع می شود.
ـ دشواری چرا؟
دشواری به این معنی که شمابه دنبال نوعی ساختار شکنی هستید، خلاقیت درحداقل خودش هم نوعی ازپوسته بیرون زدن است. من برای اینکه این دشورای راکمی توضیح دهم یک مثالی می زنم، فکر کنید شما مسؤول سازمانی در استان هستیدوتقریباًمانندهمه مدیران ، دارای بسط ید هستید وچون دارای تفکر مدیریتی انقلابی وعادت شکن هستیدکمی خودرا ازمرزهای زمان ومکان خارج می کنید یعنی سازمانتان را نه تنها، فقط برای سازمان (سازمان برای اهداف صرف سازمانی) ، نه تنها برای استان (سازمان برای اهداف استانی) نه تنها برای کشور(سازمان برای اهداف ملی) بلکه حتی به اهداف فراملی وبلکه با هدف توسعه پایدار و طبیعت گرا می خواهید اداره کنید که این راه دشواری است. درابعاد زمانی نیز شما حتی به فکر زمانهای آینده وفراروی صنعت ویا سازمانتان هستید به فکر چرخه سالهای آتی تولید ویا خدمات در بخشتان هستید به فکر نسل های آینده هستید، خوب این سختی دارد ، مهمترین سختی هم این است که گاهی تفکر شمارا نمی پسندند ، از شما گاهی بیشتر حفظ ظاهر وزمان رامی خواهند.
ـ به نظرشما چطور می توان فهیمد که ما به این فکر خلاق مدیریتی دست پیداکرده ایم؟
البته اینکه چگونه می توان به تفکر انقلابی در مدیریت دست پیداکردمباحث خودش رادارد اما یکی ازضرورت ها این است که شما بایداز سازمانتان بزرگتر باشید، اگر درسازمان حل شدیدنمی توانید سیستم را به جائی برسانید، گاهی امواج سازمان همه حتی مدیررا در خود غرق می کند آنموقع دیگر فقط اسمی از مدیر باقی می ماند.
ـ بااین دیدگاهی که شما دارید بفرمائید راجع به فعالیتتان در مدیریت شیلات صحبت کنید.
بعدازانتخاب آقای دکتر احمدی نژاد به ریاست جمهوری ، آقای دکتر نوروزی که مسؤول ستاد انتخاباتی ایشان بودند به اتفاق جمعی دیگر از نیروهای ستادی در سازمان جهادکشاورزی مستقرشدند، بنده هم که مسؤول کمیته کارمندان ورسانه بودم به عنوان مدیر شیلات مشغول به کارشدم . قبل از آن هم چندسالی مسؤول ادارات شهرستان و ادارات داخلی اداره کل دامپزشکی بودم . به عنوان عملکرد در شیلات علاوه بر فعالیت های معمول اداری ما چند برنامه باعنایت به مقدماتی که عرض شد داشتیم.
ابتداعرض کنم شیلات وآبزی پروری دراستانهای غیر ساحلی به لحاظ اقتصادی بودن باسؤالاتی مواجه است اما فعالیت آبزی پروری به طور کلی ودر عمده موارد به عنوان شغل دوم کشاورزی یکی از راههای خیلی خوب برای ارتقاء بهره وری از عناصر آب ، خاک ونور است.همچنین است که شما با ارتقاءسرانه مصرف آبزیان دراستان به خیلی از عوارض وبیمارهای عمدتاً متابولیک مربوط به رژیم های غذائی پایان داده اید.
به لحاظ تولید ما خوشبختانه با اهداف برنامه همراه بودیم وهمچنین سرانه مصرف آبزیان در استان رشد چشم گیری داشت.یعنی ما به تولید چهارهزارتن و سرانه مصرف هفت کیلوگرم رسیدیم.
من تأکیدی که دارم در امر شیلات دراستان دربخش تولیدومصرف آبزیان این است تقریباً مردم ما هم اکنون با امر آبزی پروری آشنا شده اند واین امر یک فرهنگ شده است، یعنی هم تولید شیلاتی وهم مصرف آبزیان وارد فرهنگ عمومی شده است مثل کشاورزی مثل دامپروری و باغداری، آبزی پروری هم وارد مقولات اشتغال وتولید شده است. الان هم مردم وهم مسؤولان آبزی پروری را دیگر قبول دارند، خیلی تلاشها دراین زمینه شد وهم اکنون استقبال خوبی دارد صورت می گیرد، بخصوص در مقوله فعالیت های شیلاتی دومنظوره ، در بخش مصرف چند سال پیش مراکز فروش ماهی دراستان انگشت شمار بودند وتعداد مراکز خیلی محدود، اما الان دیگر فروش ماهی ومصرف آن دراستان نیاز به کار تبلیغی ندارد ، تعداد مراکز حداقل پنج برابر شده وبه دهها مرکز ثابت و سیار رسیده است.ما سال آخر روی کیفیت و شرائط پخت آبزیان کار می کردیم.
تولیدماهی در استخرهای سردآبی،گرم آبی ،دومنظوره که تعدادشان به حدود صدوسی واحد می رسد ودرمنابع آبی استان، خط سیر فعالیت در بخش شیلات بود همچنین ما تعدادی مجتمع فعال داریم و تعداد دیگری نیزدر حال انجام مقدمات تولید هستند برای مثال در دهلران روی یک مجتمع ده فازه مطالعه شده است که در فاز اول ما برای انجام کار میزان سی هکتار زمین تملک کردیم و از شرکت مدیریت منابع آب کشور وهمچنین همکاران امورآب استان چهارونیم مترمکعب تخصیص آب گرفتیم که البته کارشناسان امرمی دانند این مقدار تخصیص آب یعنی چه ؟ روزیکه رئیس جمهور ترکمنستان در تهران بود برای بحث های سد مشترک دوکشوروبه همین دلیل وزارتخانه شلوغ هم بود با همت نمایندگان استان بخصوص آقای همتی ، در وزارت جلسه داشتیم وکار انجام شد. وحالا دوستان دارندبه نام مجتمع خلیج فارس روی موضوع کار می کنند هرچند مشکلاتی هم وجود دارد.
ـ فکر می کنید اقدامات عمده ای که درشیلات صورت گرفته کدامند؟
تااینجا کارهائی که انجام شد درراستای اهداف تعریف شده اداری بودندکارهای دیگری که انجام شد ونوعی نوآوری و اقتضاء استانی درآن است عبارت بودنداز :
یک : واگذاری امور به بخش خصوصی که اصل مهمی در شیلات شد و تقریباً به همین منظور تعداد نیروهاوالزامات اداری به کمتر از سی درصد رسید. تقریباً به جز بخش های خاص حاکمیتی واگذاری ها کامل انجام شد.
دو : تشکیل شرکت های بخش خصوصی برای فارغ التحصیلان که این شرکت ها برای اولین بار درسطح شیلات وسازمان اجام می شد که البته بعدها این فکر به سایر حوزه ها تسری پیداکرد.این شرکت ها هم اکنون علاوه بر بخش تولید در کارهائی مانند آموزش های آبزی پروری، آموزش طبخ آبزیان ، فعالیت های فرهنگی نظیر انتشار روزنامه و بروشور آموزشی ، دیوار نویسی و تهیه فیلم های تبلیغی وآموزشی فعال هستند.
سه : تشکیل تعاونی های صید وصیادی هرچند که از گذشته وجود داشت اما ایجاد وهماهنگی برای ترتیبات اداری و قانونی این امر و دادن مجوز های قانونی برنامه مهم دیگر ما دربخش بود. که هم اکنون نزدیک به ده تعاونی صید وصیادی با نزدیک به چهارصد نفر صیاد در آنها عضو هستند. این دست فعالیت ها البته بیشتر به لحاظ فکری که در آنها نهفته است و مسائل کیفی مهم هستند که اینجا لازم است از همکاران محیط زیست استان بخاطر همکاری که برای شکل گیری این تشکل ها داشتند تشکر کنیم.
چهار: رویکرد چهارم که انجام شد تبادل موافقت نامه با محیط زیست استان برای بازسازی ذخیره های منابع آبی استان بود. همانطور که استحضاردارید برداشت ماهی از این منابع لازم است با بازسازی ذخایر آنها همراه باشد وگرنه بعد از مدتی شما چرخه زیست محیطی را در آنها بابرداشت بی رویه به هم زده اید که این کار با رهاسازی بچه ماهی در منابع طبیعی ابی صئرت م گیرد ولی از طرفی هم مجاز به رهاسازی هرنوع ماهی نیستید شما لازم است تنوع زیستی را هم رعایت کنید وگونه های بومی را مورد حمایت قراردهید که باید با دستگاههای زیربط در استان هماهنگ باشید . این موافقت نامه صورت گرفت وما الان هر ساله اقدام به بازسازی ذخایر آبزی در استان می کنیم.
پنج : نتیجه این کارها شد کاهش هزینه های سازمان و افزایش بهره وری ، کار علمی وخصوصی سازی هم در بطن کار بود.
ـ جایگاه استان دربخش شیلات ملی چگونه است ؟
مادر جلسات کارشناسی که در شیلات مرکز داشتیم خوشبختانه توانستیم استان ایلام را به عنوان استان مرجع آبزی پروری در آبهای داخلی در کشور ثبت کنیم. مرجع یعنی اینکه عمده استعدادهای شیلاتی دراستان ایلام به نسبت هائی وجود دارد. مثلاً اگردر استانی صرفاً مراکز سردآبی مهم هستند استان ما جمیع استعدادهارا داراست.
هم اکنون رتبه های تخصصی تولید در بخشهای مختلف رشد خوبی داشته و در مجموع ما جزء ده استان اول هستیم هر چند در برخی شاخص ها رتبه چهارم کشوری هستیم.
در بخش مصرف ما تقریباً به متوسط کشوری مصرف آبزی دست یافته ایم وبه عدد سرانه هفت کیلوگرم رسیده ایم . دریکی دوسال گذشته روابط عمومی شیلات استان به رتبه اول کشوری دست پیداکرد این نکته را یاد آوری کنم که رابط عمومی در شیلات مسؤول بخش مصرف نیز هست.در بخش آموزش مصرف نیزرتبه یک رتبه پنجم ویک رتبه دوم کشوری نیز درکارنامه داریم.
- الان موافق هستید که به بحث اموردام بپردازیم، چطور شد شما به این بخش منتقل شدید؟
شیلات استان در روند کوچک شدن دولت از یک مدیریت استانی به یک اداره در دل معاونت بهبود تولیدات دامی مبدل گردید. همزمان معاونت اموردام هم تقریباً حذف شد و عمده اختیارات آن به حوزه ریاست سازمان و معاونت برنامه ریزی منتقل گردید ومعاونت بهبود تولیدات دامی با سه مدیریت دام ،طیور وآبزیان جای گزین آن شد .در تعریف جدیددر بحث دام وطیور عمده وظیفه معاونت روی کارهای اصلاح نژادی وبهره وری است. مقاومت هائی هم در سطح وزات خانه بود به طوریکه معاونت اموردام تا لحظه ای که در این پست بودند نام قبلی را علی رغم تقسیمات جدید حفظ کردند. به هر صورت سیاستگزاری بخش در حوزه تسهیلات وسرمایه گذاری و صدور پروانه ها به معاونت دیگری منتقل شده بود. ما هم ابتدا به درخواست سازمان وسپس ودر نهایت با تأکید معاونت امور دام وزارت به معاونت بهبود منتقل شدیم.
ـ شما تقریباً یک سال در معاونت بودید فعالیتتان را دراین مدت توضیح می دهید.
البته مدتی هم سرپرست بودم ، به هر صورت زمانی که ما آمدیم بیشترابتدا به بحث های اداری برخوردکردیم تا مباحث کاری.اولین موضوع اداری ادغام شیلات درمعاونت بود بعد باید تشکیلات معاونت اموردام را به صورت معاونت بهبود تولیدات دامی تبدیل می شد که تقریباً کاری بود که وقت زیادی می خواست ، ساماندهی تشکیلات برای اهداف کاری جدید ، این نکته را باید دانست که جابجائی ها درادارات حساس است وممکن است به روحیه همکاران وسازمان لطمه بزند.
ازسوی دیگراهداف سازمانی باید مشخص می شد وسرمایه ای که ما برای پیمودن مسیر داشتیم. میراثی که از گذشته مانده بود ـ بخصوص آنکه معاونت بیش از یک سال بدون مسؤول اداره شده بود ـ علی رغم همه تلاشها با اشکالات زیادی مواجه بودیم. عمده مجتمع های دامپروری استان تعطیل بودو عمده ظرفیت دامپروریهای استان خالی بود شاید درکل بین بیست تا سی در صد باخوشبینی از این ظرفیت ها استفاده می شد. به طورکلی عمده تلاشهادر گذشته کمی بوده و شاید وقت آن رسیده باشد مقداری سیاست های گسترش کیفی را هم اهمیت می دادیم.
حدود هزار مجوز مختلف طرح های دامپروری دست مردم بود که هرکدام بین بیست تا پنجاه میلیون تومان هزینه کرده بودند و اعتباری برای ساخت وساز قابل تأمین نبود. طرحهای موجود هم به نوعی با مشکل نقدینگی مواجه بودند در بحث شیر ،در بحث کنسانتره وغذای دام ، در بحث پروانه ها مشکلاتی وجودداشت که تقریباً همگی لیست شدند.البته مابامشکل خشکسالی شدید هم دوسال مواجه بودیم تا پازل مشکلات ما وبخش دامپروری تکمیل باشد. به این مشکلات اضافه کنید بحث مجتمع دامپروری چشمه کبود ایلام را که خود داستان مفصلی داردودرنهایت کاری کردند که همه مشکلات آمدتوی کیسه دولت.
ـ برخورد شما بااین مشکلات چگونه بود ؟
البته کار زیادی قبلاً انجام شده بود.املارا بایدنوشت تاغلط داشته باشد. اما ما پس از ساماندهی تشکیلات ستادی معاونت اقدام به تشکیل دوازده کمیته کارشناسی وتخصصی در معاونت کردیم که معمولاًاعضاء مشترکی داشتند از کمیته فنی وکمیته علمی گرفته تا کمیته ساماندهی مجتمع های دامپروری و کمیته اقتصادی وتسهیلات که طرح وقالب ووظائف آنها مشخص گردید. از سوی دیگر برای اینکه نیروهای ستادی بتوانند عمدتاً کار ستادی و برنامه ریزی انجام دهند عمده فعالیت های اجرائی مانند توزیع مواد غذائی دامی یا توزیع تسهیلات با نظارت کامل به شهرستانها منتقل شد.
ـ منظورتان از شهرستان؟
منظورم جهادکشاورزی شهرستان هاست.
ـ موضوع شورای دامپروری استان در کجای این مباحث است ؟
صنعت اول استان دامپروری است ،حدود شصت تا هفتاد هزار خانوار دراستان بااین بخش رابطه مستقیم دارندباداشتن حدود دوونیم میلیون واحد دامی از سوی دیگر صنایعی مانندشیر ولبنیات ، خوراک دام وطیور ،کشتارگاههای صنعتی که با این صنعت یعین دامپروری درارتباط هستند هم درحال گسترش وهم فعالتراز بقیه هستند، حدود هزارودویست طرح صنعتی ونیمه صنعتی ـ فعال یانیمه فعال ـ وحدود همین تعداد همکار داریم که دارای کندوی زنبور عسل هستند ، تعداد مرغداریهای استان درحال نزدیک شده به عدد دویست وپنجاه هستند، عمده ای ازتولیدات این بخش صادرات است یعنی گوشت سفید ، این وضعیت ومشکلات موجود مارابر آن داشت که با هماهنگی استاندار محترم اقدام به تشکیل ستادبهبود شیر وپروتئین استان بکنیم که الگوی تغییر یافته ای از یک نامه آقای اسکندری وزیر محترم سابق جهاد کشاورزی بود. برنامه منظمی برای این کار نوشتیم وبادعوت از تقریباً بیست نهاد اداری حدود هفت کمیته کاری شکل گرفت. کمیته هائی در بخش صنعت ، بهداشت شیرودام ، بانکها و تسهیلات وچند کمیته دیگرکه جلسات اول را باحضور همکاران ادارات مختلف برگزار شد و قرارشد جلسات بعدی در حضور استاندار محترم برگزار گردد وگزارش کمیته های کاری و کارشناسی ارائه گردد.
ـ درخبرها داشتیم که اساسنامه و سازمان مجمع معاونین تولیدات دامی کشور درایلام تهیه شده است،موضوع چه بود؟
انصافاً ریشه برخی مشکلات موجود در بخش دام دراستان ، ملی است. بخش دام در کشور راه درازی درپیش رو دارد. درجلساتی که بامعاونین استانها داشتیم باشناختی که ایجاد شد قرارشد مقررات ونظامنامه جدیدی برای این تشکیلات حسب شرائط کشور تهیه شودکه اتفاقاً اینکار انجام شد ومحل دائمی کمیته برنامه ریزی وتشکیلات هم ایلام پیشنهادشد که باشد.
ـ درپایان اگر فکر می کنید صحبت خاصی مانده است بفرمائید؟
اینجالازم است که عرض کنم بسامان شدن دامپروری سنتی وصنعتی استان حداق یک یادو برنامه پنج ساله لازم دارد ومن امیدوارم باادامه کار شورای دامپروری استان این فعالیت ها ادامه یابد.
همچنین برخودم لازم می دانم از تمام همکاران درسازمان جهادکشاورزی اموردام وشیلات تشکر کنم . ازهمکاران درامورآب استان وآب وفاضلاب شهری وروستائی ، محیط زیست، بانک های استان بخصوص بانک کشاورزی ، اداره کل دامپزشکی ، بازرگانی استان ،هم قدردانی می کنم.
